مرجان؛ نخبگی در محاصره‌ی سرب

 

ایران در دی‌ماه ۱۴۰۴، یکی از درخشان‌ترین چهره‌های علمی خود را در میان دود و باروت از دست داد. دکتر مرجان معاونی، شخصیتی کثیرالابعاد که تلاقیِ تخصص و تعهد بود، در جریان سرکوب اعتراضات مردمی به دست نیروهای امنیتی جان سپرد.

او که دارای دکترای دامپزشکی و دکترای روان‌شناسی عمومی بود، تنها یک نام در فهرست نخبگان نبود؛ او پژوهشگری برجسته در حوزه‌ی میکروبیولوژی و عضو پیوسته انجمن روان‌شناسی ایران بود که دانش خود را برای بهبود زیستِ انسان و حیوان به کار می‌بست.

مرجان معاونی نمادی از آن دسته نخبگانی بود که به جای برگزیدن عافیت و مهاجرت، ایستادن در کنار مردم را انتخاب کرد. رژیمی که توان درک و بهره‌مندی از ذهن‌های خلاق را ندارد، پاسخِ استدلال و علم او را با داغ و درفش و در نهایت با گلوله داد. او که عمری را صرف شناخت روانِ رنجور انسان‌ها و سلامتِ جانداران کرده بود، خود قربانیِ خشونتی عریان شد که هیچ مرزی برای تخصص و نخبگی نمی‌شناسد.

مرجان معاونی برای آزادی جان خود را فدا کرد تا نشان دهد وقتی استبداد به اوج می‌رسد، حتی آزمایشگاه‌ها و کرسی‌های علمی نیز به سنگرِ مقاومت بدل می‌شوند. خون او، سندی بر سقوط حکومتی است که سرمایه‌های انسانی‌اش را در کف خیابان هدف قرار می‌دهد. یاد او نه در مقالات علمی، بلکه در اراده‌ی ملتی که برای بازپس‌گیری کرامت خود برخاسته، جاویدان خواهد ماند.